برنامه ریزی درسی متوسطه

راهبردهای یاددهی_یادگیری در آموزش متوسطه
جایگاه راهبردهای یاددهی_یادگیری در برنامه درسی
تعیین کامل اصول وروش های تدریس برنامه وارائه در مجموعه درسی
مورد 2-برنامه ریزان درسی در مورد نحوه تدریس دخالت کمتری کنند ومیدان عمل بیشتری برای معلمان فراهم سازند.
مورد3_وضعیتی که معلمان برنامه ریز درسی هستند
مورد4_برنامه درسی با طراحی آموزشی معلم پیوندی ندارد
رابطه راهبردهای یاددهی_یادگیری با هدف ومحتوا
نوع هدف وماهیت محتوا نقش موثری در انتخاب راهبردها یا روش های تدریس دارد .این باید روش های تدریس به گونه ای انتخاب شوند که امکان تحقق هدف های آموزشی را فراهم سازند.
راهبردهای یاددهی_یادگیری در آموزش متوسطه
با توجه به ویژگی های دانش آموز متوسطه این فرایند طی مراحل زیر می تواند سودمند باشد.
مرحله1_تشخیص نیازهای دانش آموزان که خود شامل 1_کنفرانس 2_توصیف رفتار 3_لیست ثبت فراوانی 4_فهرست علایق 5_تشخیص تجارب قبلی دانش آموز
مرحله2_انتخاب محتوا وتدوین هدف های آموزشی
در انتخاب محتوا باید فعالیت های متوالی ذیل انجام گیرد:مرحله 1_تعیین موضوع مرحله2_تعیین هدف های آموزشی مرحله3_تعیین اصول مرحله4_تعیین مفاهیم اصلی مورد نیاز دانش آموزان برای کسب اصول
تدوین هدف های آموزشی:در این مرحله نتایج آموزشی مورد انتظار از دانش آموزان در قالب عباراتی تنظیم می شود که هدف های آموزشی نامیده می شوند.
قالب برای اماده سازی هدف های رفتاری:این اهداف با توجه به4عنصر مخاطب-رفتار-شرایط و درجه تدوین می شود.
سطوح حیطه شناختی:دانش-فهم-کاربرد-تحلیل-ترکیب-ارزشیابی از عوامل موثر در این سطوح هستند.
هدف های حیطه عاطفی که ناظر بر ارزش ها و طرز تلقیهای مطلوب  و هدف های حیطه روان_حرکتی ناظر بر فعالیت های عملی است.
مرحله3_انتخاب روش تدریس
در انتخاب نوع روش باید به 1_علایق ونگرش های خود و2_علایق وخصایص نوجوانان حاضر در کلاس توجه نمود
مراحل تدریس:تاکید بر هدف-تحریک یادگیرنده-یادآوری یادگیری قبلی-ادامه اطلاعات جدید-تشخیص نکات کلیدی-کاربرد اطلاعات جدید-ارزشیابی یادگیری
چند روش تدریس:روش شهودی-مطالعه موردی- روش مباحثه(مناظره)
بحث:برای هدایت بحث معلم باید هم در سوال کردن و هم پاسخ دادن مهارت داشته باشد
برای سوال پرسیدن بهتر است توالی زیر رعایت گردد:
الف_سوالات ویژه
ب_سوالات تحلیلی
ج_سوالات اساسی
معلمان برای هدایت بحث به این مهارت ها نیاز دارند :
مورد1_جلب دقت مجدد
مورد2_واضح ساختن
مورد3_خلاصه کردن
مورد4_ایجاد زمینه مفهومی
مورد5_پذیرفتن
مورد6_اثبات کردن
مطالعه مستقل
سخنرانی:کارکرد ناصحیح سخنرانی موجب بدبینی زیاد نسبت به آن شده است ازعلل بدبینی نسبت به سخنرانی می توان به زمان طولانی آن-میزان زیاد سخنرانی و سازماندهی نامطلوب مطالب نام برد.
طراحی وتولید:این شیوه بر عمل دانش آموزان در دوره های فنی وحرفه ای تاکید دارد
ایفای نقش:ایفای نقش به دانش آموزان کمک می کند که بعضی امور را از منظر دیگران ببینند.در شیوه ایفای نقش باید به 1_تعیین نقش های خاص2_توضیح نقشبه دانش آموزانی که در ایفای نقش مشارکت خواهند داشت توجه کرد
کار دانش آموزان وتوضیحات معلم:در این روش باید مراحل زیر انجام گیرد
مورد1_شرح مجموع فعالیت ها مورد2_پاسخگویی به دانش آموزان مورد3
_مرور مراحل فعالیت مورد4_انتخاب تصادفی دانش آموز برای پرسش.
یادگیری گروهی:این شیوه فرصتی برای معلم ایجاد می کند تا مواد تازه ای به دانش آموزان ارائه دهد وبرای دانش آموز نیز شرایطی ایجاد می گردد که می توان بهتر و بیشتر از شیوه های سنتی به بررسی و کشف بپردازد.

دانشجویان محترم به زمان دقیق برگزاری کلاس های جبرانی توجه نمایند:

گروه دبیری شیمی: یکشنبه یکم دی ماه ساعت ۲- ۱۲ کلاس ۸

گروه دبیری ریاضی: دوشنبه دوم دی ماه ۲-۱۲ کلاس ۸

ضمنا دانشجویان محترمی که تا به ای میل خود را در وبلاگ وارد نکرده اند، خواهشمند است ای میل خود را به ادرس fseraji@gmail.com یا farhad_seragi@yahoo.com ارسال نمایند تا از این طریق پرسشنامه ای در مورد وبلاگ برایتان ارسال شود.

پس از انتخاب قطعات محتوایی(حقایق، مفاهیم، اصول، روش کارها) باید آنها را شکلی سازمان داد تا به یادگیری موثر در یادگیرندگان کمک کند. در کنار هم قرار دادن اجزاء و عناصر محتوا به قصد تقویت یادگیری را سازماندهی محتوا می گویند. چهار اصل مهم سازماندهی محتوا عبارتند از:

1)      توالی. سازماندهی قطعات محتوایی بر اساس ساختار یک رشته علمی و پشت سر هم آمدن قطعات.

2)      استمرار. سازماندهی تجارب یادگیری به نحوی که هیچ تجربه ای منقطع نمی شود و ادامه دارد.

3)      وسعت. وسیع و عمیق تر کردن هر تجربه.

4)      تعادل. تناسب تجارب یادگیری با نیازهای و علایق یادگیرنده.

محتوای برنامه درسی با توجه به این چهار اصل به دو شیوه کلی؛ افقی و عمودی سازماندهی می شوند:

الف) سازماندهی افقی. در کنار هم قرار دادن قطعات محتوایی در دروس مختلف یک پایه تحصیلی، به نحوی که این در کنار هم نهادن موجب تقویت یادگیری شود. انواع آن عبارتند از: سازماندهی بر اساس رشته های علمی، موازی سازی رشته ها، سازماندهی بین رشته ای، سازماندهی چند رشته ای.

ب) سازماندهی عمودی. در کنار هم قرار دادن قطعات محتوایی مر بوط به یک موضوع در یک درس و پایه های مختلف. مانند ارائه مفهوم انرژی در علوم اول ابتدایی، دوم ، سوم و......

انواع این سازماندهی عبارتند از؛ از ساده به مشکل، از کلی به جزیی، از جزیی به کلی، سازماندهی مارپیچی، توالی زمانی

راهبردهای یاددهی-یادگیری در آموزش متوسطه:

راهبردهای یادهی و یادگیری مجموعه فعالیتهای نظام یافته ای است که نقش معلم و دانش آموز برای تحقق یادگیری موثر در آن مشخص می شود.

جایگاه راهبردهای یاددهی – یادگیری در برنامه متوسطه:

با تعیین راهبردهای یاددهی – یادگیری تصمیم گیری های برنامه ریزان به اجرا نزدیک تر می شود بین تصمیم گیری برنامه ریزان و معلمان سه حالت ارتباط می توان در نظر گرفت:

1-برنامه ریزان اصول و روش های تریس را به طور کامل تعیین کنند.

2-برنامه ریزان در مورد نحوه تدریس دخالت کمتری کنند.

3- معلمان خود برنامه ریز درسی باشند.

جایگاه راهبردهای یاددهی-یادگیری در برنامه ریزی درسی و نحوه ارتباط تصمیم گیری برنامه ریزان درسی با نقش معلم به نوع نظام آموزشی هر کشور و حدود اختیارات معلمان بستگی دارد.

رابطه راهبرد های یاددهی و یادگیری به هدف و محتوا:

روش تدریس با توجه به عناصر برنامه درسی از جمله هدف و محتوا انتخاب می شود.

راهبردهای یاددهی-یادگیری در آموزش متوسطه:

با توجه به ویژگی های دوره ی متوسطه و دانش آموز این دوره ،فرایند یاددهی –یادگیری طی مراحل زیر می تواند سودمند باشد:

مرحله اول:تشخیص نیازهای دانش آموزان.برای این کار میتوان از فنون و روش های ذیل استفاده کرد:1-کنفرانس2-توصیف رفتار3-لیست ثبت فراوانی 4-فهرست علایق 5-تشخیص تجارب قبلی دانش آموز

مرحله دوم : انتخاب محتوا و تدوین هدف های آموزشی:

انتخاب محتوا: 1- دقیقا منطبق بر محتوای مولف یا 2- بسته بخ شناخت معام از دانش آموز

برنامه ریزی محتوا : فعالیت های متوالی زیر باید صورت گیرد

مرحله اول : تعیین موضوع مرحله دوم: تعیین هدف آموزشی مرحله سوم: تعیین اصول مرحله چهارم: تعیین مفاهیم اصلی مورد نیاز دانش آموز برای کسب اصول

تدوین هدفهای آموزشی: نتایج آموزشی مورد انتظار از دانش آموز در قالب عباراتی تنظیم میشود که به آن ها هدف آموزشی گفته میشود.

راهبردهای یاددهی- یادگیری در آموزش متوسطه

تدوین هدف های آموزشی

قالب برای آماده سازی هدفهای رفتاری : هدفهای رفتاری راباید با توجه به 4 عنصر مخاطب ، رفتار ، شرایط و درجه تدوین کرد.

سطوح حیطه شناسی: دانش ، فهم ، کاربرد، تحلیل، ترکیب، ارزشیابی، وقت لازم برای یادگیری

هدف های حیطه عاطفی: این حیطه باارزش ها ، احساسات و نگرش ها ارتباط دارد.

هدف های حیطه روان-حرکتی: این حیطه شامل هدف هایی است که مستلزم هماهنگی روان با اعمال و حرکات است.

مرحله سوم: انتخاب روش تدریس: معلم از میان روش های سخنرانی، مباحثه، شبیه سازی، مطالعه موردی، مطالعه مستقل و… باید انتخاب کند. در انتخاب روش تدریس نمی توان گفت کدام روش بهتر است بلکه هرروشی دریک موقعیتی معین میتواند بهترین باشد. معلم در انتخاب نوع روش باید به این موارد توجه کند: 1- علایق و نگرشهای خود 2- علایق و خصایص دانش آموزان

مراحل تدریس: تاکید برهدف - تحریک یادگیرنده – یادآوری یادگیری قبلی – ادامه اطلاعات جدید – تشخیص نکات کلیدی – کاربرد اطلاعات جدید – ارزشیابی یادگیری

چند روش تدریس: روش شهودی – روش مطالعه موردی – مباحثه – بحث – مطالعه مستقل – سخنرانی – طراحی و تولید – ایفای نقش – یادگیری گروهی

اصول انتخاب راهبردهای یاددهی – یادگیری در آموزش متوسطه

دوستان عزیز با توجه به حجیم بودن مطالب در شمن خلاصه کردن مطلب گاها به آوردن سرفصل مطالب بسنده شده است. اگر مطلبی کلی بیان شده است و احتیاج به توضیح دارد محبت بفرمایید از کتاب درسی کمک بگیرید

سازمان به مجموعه ای گفته میشود که اجزای ان ارتباط متقابل دارند و هیچ جزی جدا از کل نمیتواند کار خود را انجام دهد برنامه ریزی درسی همین شکل است .

سازمان دهی درسی به دلایل زیر حایز اهمیت است :

1-عوامل و مولفه های یادگیری و مواد اموزشی باید در یک طرح منسجم نظام بیدا کند.

2-تغییرات مهم در رفتار ادمی به یکباره شکل نمی گیرد تنها بس از گذشت زمان میتوان تحقق هدفهای تربیتی را به صورت بارز مشاهده کرد .

اصول سازماندهی محتوا

1-توالی:باسخ به این سوال اساسی است که تجربیات یادگیری مورد نظر با چه نظمی مرتب شود

2-استمرار :چگونگی ادامه ی فعالیت های یادگیری را در طول دوره ی تحصیلی تعیین میکند

3-وسعت:با توجه به هدفهای اساسی تعلیم و تربیت معنا بیدا میکند .

در هر مرحله از رشد دانش اموزان دو نوع نیاز مطرح استیکی فردی و دیگری نیاز های مشترک بین فرد و جامعه که باید بین انها تعادل به وجود اید .

شیوه ی سازمانده ای محتوا 

الف -سازماندهی عمودی:یعنی نحوه ی تنظیم عناصر و اجزای یک ماده ی درسی در سال های متوالی که شامل موارد زیر است:1-از ساده به مشکل 2-از کل به جز 3-از جزیی به کلی 4- شیوه ی سهزماندهی مهربیچی 5-توالی زمانی

ب-سازماندهی افقی:باید بین دروسی که به دانش اموزان ارایه میشود هماهنگی لازم وجود داشته باشد که چند نمونه ان به شرح زیر است 1-سازماندهی بر اساس رشته علمی 2-شیوه موازی سازی رشته ها 3-شیوه سهزماندهی چند رشته ای 4-شیوه بین رشته ای

سازماندهی محتوا در اموزش متوسطه

با ویزگی های دانش اموز در این دوره و فلسفه متوسطه ارتباط دارد شامل اصول زیر است:الف-تکمیل دروس عمومی دوره راهنمایی و ابتدایی ب-تقویت مهارت تحقیق در دانش اموز ج- برقراری ارتباط بین مواد درسی

اصول برنامه های آموزش و پرورش برای تحقق اهدافش:

1)تاکید بر امر تزکیه و تربیت دینی

2)توسعه فرهنگ مهارت آموزی و ایجاد انعطاف در جهت اشتغال مفید

3)افزایش کمیت و بالا بردن سطح کیفیت

4)فراهم آوردن زمینه و شرایط  منا سب برای استفاده بهینه از امکانات جامعه

 هدف کلی آموزش متوسطه کمک به رشد هماهنگ نیروهای جسمانی و روانی و پرورش شخصیت افراد است .

نظام متوسطه به شاخه های زیر تقسیم میشود:

الف)شاخه متوسطه نظری: ریاضی فیزیک –ادبیات و علوم انسانی-علوم تجربی و علوم و معارف اسلامی

ب)شاخه متوسطه فنی و حرفه ای : صنعت-خدمات و کشاورزی

ج)شاخه متوسطه کار دانش :صنعت- کشاورزی و دامپروری  و خدما ت

تقسیم بندی دروس:

1)       دروس عمومی الزامی :آموختن آن ها برای ارتقای بینش علمی "اجتماعی "اقتصادی " فرهنگی و سیاسی ضرورت دارد

2)       دروس اختصاصی:با گذراندن آن ها پایه علمی یا عملی مناسبی برای ورود به بازار کار و اشتغال یا ادامه تحصیل ایجاد میشود

3)       دروس انتخابی:به منظور پرورش علایق و استعدادها یا رفع نیازهای آموزشی

4)       دروس مهارتی:ایجاد مهارت برای اشتغال

5)       فعالیت های پرورشی: تعمیق باور های دینی و رشد اخلاقی

هدف کلی آموزش متوسطه در نظام جدید آموزش و پرورش ، کمک به رشد هماهنگ نیروهای جسمانی و روانی و پرورش شخصیت و اخلاق از یکسو و برآوردن نیازهای اقتصادی ،اجتماعی وفرهنگی کشور در آینده از سویی دیگر است .

هدفهای دوره متوسطه

الف) اعــتـقادی : دانش آموز دراین دوره :

ü     اصول اعتقادی را با استدلال پذیرفته است .

ü     درکارها با اتکا به خداوند وبا اعتمادبه نفس عمل می کند .

ü     قرآن را صحیح تلاوت کند وبا برخی از قصص قرآن و مفاهیم آشنا است .

ü     به انجام تکالیف دینی پایبند است .

ب) اخلاقی :

Ø     استعدادهای خود را می شناسد و از آنها بدرستی استفاده می کند .

Ø     افکار واعمال ناپسند را در شان خود نمی داند .

Ø     به حفظ ارزشهای اخلاقی پایبند می باشد .

پ)علمی و آموزشی :

v    می تواند پدیده های گوناگون و علت آنها را تبیین کند .

v    علاوه بر مطالعه ، ساعاتی را به تفکر و مباحثه با سایرین اختصاص می دهد .

v     به یکی از زبانهای خارجی در سطح درک متون ساده و روزمره آشنایی دارد .

v    مهارتهای لازم برای زندگی و تحصیل در سطوح بالاتر را کسب کرده است .

ت) فرهنگی وهنری

·        برای فراگیری هنر مورد علاقه خود ، تلاش می کند .

·        زیباییهای جهان خلقت را درک واز آن لذت می برد .

·        به زبان و لهجه بومی ومحلی خود علاقه مند است .

ث) اجتماعی :

§        برای تقویت ارتباطات عاطفی با دیگران تلاش می کند .

§        نقش زن و مرد را درخانواده و اجتماع می داندو باویژگیهای خانواده معادل آشناست.

§        برای تحقق وحدت در اجتماع تلاش می کند .

§        قانون را برتر از تمایلات فردی و گروهی می داند و آن را رعایت می کند .

ج) زیستی :

ü     کارکرد و وظایف اعضای بدن را می داند .

ü     برای ارتقای سطح خود در رشته های  ورزشی مورد علاقه تلاش می کند .

ü     نقش تغذیه مناسب را در حفظ سلامت بدن می داند و رعایت می کند .

ü     با بهداشت فردی و اجتماعی و روانی آشنا است و آن را رعایت می کند .

چ) سیاسی :

Ø     مبانی حاکمیت در نظام جمهوری اسلامی ایران را می داند .

Ø     با قانون اساسی و اصول آن آشنا است .

Ø     مشارکت در فعالیتهای سیاسی را وظیفه دینی وملـــــــی می داند .

ح) اقتصادی :

v    مشاغل مولد ومشروع جامعه خودرا می شناسد وبرای دستیابی به آنها تلاش می کند.

v    راههای کسب و استمرار استقلال اقتصادی را می داند .

v    برای ارتقای سطح اقتصادی خانواده تلاش می کند .